Từ ngày 1/7/2025, TP Hồ Chí Minh vận hành chính quyền địa phương hai cấp: thành phố và xã, phường. Huyện Hóc Môn không còn là một cấp hành chính; địa bàn cũ được chia vào bốn xã mới là Hóc Môn, Bà Điểm, Xuân Thới Sơn và Đông Thạnh. Phần lớn giấy tờ người dân thường làm, kể cả nhiều việc trước đây phải lên huyện, nay nộp ở bộ phận một cửa hoặc trung tâm phục vụ hành chính công của xã mới. Một số việc chuyên ngành thì do các sở, ngành của thành phố hoặc chi nhánh của họ giải quyết.
Bài này không liệt kê từng thủ tục, vì danh mục được cập nhật liên tục. Thay vào đó, bài giải thích nguyên lý chia việc giữa xã và thành phố, cách xác định mình thuộc xã nào, và cách hỏi để khỏi đi nhầm chỗ.
Chính quyền hai cấp nghĩa là gì với người dân
Trước 7/2025, người dân Hóc Môn quen với ba tầng: xã hoặc thị trấn, huyện Hóc Môn, rồi thành phố. Việc nhỏ như chứng thực, xác nhận, khai sinh làm ở xã; việc lớn hơn như cấp giấy phép xây dựng nhà ở, đăng ký hộ kinh doanh, một phần thủ tục đất đai, hộ tịch có yếu tố nước ngoài làm ở huyện; việc chuyên ngành lớn lên sở.
Khi bỏ cấp huyện, các nhiệm vụ của huyện không biến mất mà được chia lại. Theo tinh thần chung của việc sắp xếp, phần lớn nhiệm vụ gần dân được giao xuống xã, phường mới; một số nhiệm vụ cần chuyên môn sâu hoặc quy mô lớn chuyển lên các sở, ngành thành phố. Xã mới vì vậy rộng hơn xã cũ, đông dân hơn, và làm nhiều việc hơn.
Với người dân, thay đổi dễ thấy nhất là: không còn "lên huyện". Nơi nộp hồ sơ chủ yếu là xã mới nơi mình cư trú hoặc nơi có đất, nhà; hoặc nộp trực tuyến. Một số thủ tục được thành phố cho tiếp nhận không phụ thuộc địa giới, tức là có thể nộp ở xã, phường khác trong thành phố; thủ tục nào áp dụng cách này thì cần hỏi cụ thể.
Xã cũ của huyện Hóc Môn nay thuộc xã mới nào
Theo phương án sắp xếp đơn vị hành chính có hiệu lực từ 1/7/2025, mười hai đơn vị cũ của huyện Hóc Môn được gom thành bốn xã mới như sau:
| Xã mới | Hình thành từ (đơn vị cũ) |
|---|---|
| Xã Hóc Môn | Thị trấn Hóc Môn, xã Tân Hiệp, xã Tân Xuân |
| Xã Bà Điểm | Xã Bà Điểm, xã Trung Chánh, xã Xuân Thới Thượng |
| Xã Xuân Thới Sơn | Xã Xuân Thới Sơn, xã Xuân Thới Đông, xã Tân Thới Nhì |
| Xã Đông Thạnh | Xã Đông Thạnh, xã Nhị Bình, xã Thới Tam Thôn (phần lớn) |
Ranh giới chi tiết ở một số khu vực giáp ranh, như một phần Thới Tam Thôn, cần đối chiếu với nghị quyết sắp xếp và xác nhận của chính quyền xã nếu bạn dùng cho hồ sơ. Lưu ý phân biệt "xã Hóc Môn" (đơn vị mới) với "huyện Hóc Môn" (đơn vị cũ đã không còn).
Nguyên lý chia việc: việc nào ở xã, việc nào ở thành phố
Việc gắn với nơi cư trú, đời sống hằng ngày. Hộ tịch (khai sinh, kết hôn, khai tử), chứng thực bản sao và chữ ký, xác nhận các loại, giải quyết chính sách xã hội ở mức cơ sở: thường ở xã nơi bạn cư trú.
Việc trước đây của huyện, gắn với địa bàn. Nhiều việc như cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ, đăng ký hộ kinh doanh, một số thủ tục đất đai của hộ gia đình, cá nhân được chuyển về xã mới theo các văn bản phân cấp, phân quyền. Mức độ chuyển giao từng việc cần kiểm tra theo văn bản hiện hành.
Việc cư trú, căn cước. Đăng ký thường trú, tạm trú, cấp căn cước do lực lượng công an thực hiện; ở cơ sở là công an xã. Phần lớn đã có thể làm trực tuyến.
Việc chuyên ngành, quy mô lớn. Đăng ký doanh nghiệp, các loại giấy phép chuyên ngành, một số thủ tục đất đai của tổ chức thuộc các sở, ngành thành phố và chi nhánh của họ.
Nguyên tắc dễ nhớ. Việc của cá nhân, hộ gia đình trên địa bàn: hỏi xã trước. Việc của doanh nghiệp, tổ chức hoặc chuyên ngành: hỏi sở, ngành phụ trách. Không chắc thì hỏi bộ phận một cửa của xã, họ sẽ chỉ nơi đúng.
Bộ phận một cửa và trung tâm phục vụ hành chính công của xã
Ở mỗi xã mới, hồ sơ được tiếp nhận tập trung tại bộ phận một cửa, ở TP Hồ Chí Minh thường được tổ chức thành trung tâm phục vụ hành chính công của xã, phường. Người dân không phải đi gặp từng cán bộ chuyên môn; nộp hồ sơ ở quầy, nhận giấy hẹn, rồi nhận kết quả tại quầy hoặc qua đường bưu chính, hoặc nhận bản điện tử.
Vì xã mới hình thành từ ba xã cũ, trong giai đoạn đầu có thể có nhiều điểm tiếp nhận: trụ sở chính và các điểm ở trụ sở cũ. Việc nào làm ở điểm nào, giờ làm việc ra sao, xã sẽ thông báo công khai. Trước khi đi, hãy kiểm tra thông báo mới nhất của xã, vì cách bố trí có thể điều chỉnh sau thời gian vận hành.
Trang này không ghi địa chỉ trụ sở hay số điện thoại cụ thể vì các thông tin đó có thể thay đổi. Nguồn chính xác nhất là thông báo chính thức của UBND xã và trang thông tin của thành phố.
Cách tìm đúng nơi nộp hồ sơ trong ba bước
Trong giai đoạn còn bỡ ngỡ, quy trình đơn giản sau giúp tránh đi lại nhiều lần:
- Xác định bạn thuộc xã mới nào: theo nơi đăng ký cư trú (với việc cá nhân) hoặc theo nơi có đất, nhà (với việc đất đai, xây dựng). Dùng bảng đối chiếu xã cũ – xã mới ở trên.
- Tra tên thủ tục trên cổng dịch vụ công: cổng sẽ cho biết cơ quan giải quyết, thành phần hồ sơ, thời hạn và có nộp trực tuyến được không.
- Nếu vẫn chưa rõ, hỏi trực tiếp bộ phận một cửa của xã mới hoặc qua kênh hỏi đáp chính thức mà xã công bố, rồi mới chuẩn bị hồ sơ.
Quy định về thủ tục hành chính thay đổi khá thường xuyên, nhất là trong giai đoạn chuyển tiếp sau sắp xếp đơn vị hành chính. Trước khi đi nộp hồ sơ, hãy kiểm tra thành phần hồ sơ, thời hạn và nơi nộp trên cổng dịch vụ công hoặc hỏi trực tiếp bộ phận một cửa của xã.
Những rắc rối thường gặp trong giai đoạn chuyển tiếp
Một số người mang hồ sơ đã chuẩn bị theo mẫu cũ, ghi "huyện Hóc Môn", tới nộp và được yêu cầu sửa. Một số hồ sơ nộp trước 1/7/2025 ở huyện chưa có kết quả, người dân không biết hỏi ai. Một số giấy tờ có thông tin địa chỉ cũ khiến người dân lo lắng không biết có còn giá trị.
Với hồ sơ dở dang từ trước, nguyên tắc chung khi sắp xếp là cơ quan tiếp nhận nhiệm vụ mới sẽ tiếp tục giải quyết. Hãy mang giấy hẹn, biên nhận cũ tới bộ phận một cửa của xã mới để được hướng dẫn. Với giấy tờ đã cấp có địa chỉ cũ, phần lớn vẫn còn giá trị sử dụng; chuyện này được bàn kỹ trong bài riêng về việc có phải đổi giấy tờ hay không.
Với mẫu đơn, hãy dùng mẫu mới nhất trên cổng dịch vụ công hoặc xin tại quầy. Khi ghi địa chỉ, ghi theo đơn vị hành chính mới; nếu thấy cần, có thể ghi thêm tên xã cũ trong ngoặc để đối chiếu với giấy tờ cũ.
Ai nên đi làm giấy tờ và chuẩn bị gì
Nhiều thủ tục yêu cầu chính người có tên trong hồ sơ đi nộp hoặc ký trước mặt cán bộ; một số thủ tục cho phép uỷ quyền. Nếu nhờ người nhà đi thay, hỏi trước thủ tục đó có cho uỷ quyền không và giấy uỷ quyền cần hình thức gì, tránh trường hợp người được nhờ đi một chuyến không làm được việc.
Mang theo giấy tờ tuỳ thân bản gốc, các giấy tờ liên quan bản gốc và bản sao. Với người cao tuổi, người khuyết tật, nhiều nơi có ưu tiên; cứ nói rõ với cán bộ tiếp nhận. Với các thủ tục có phí, lệ phí, hỏi rõ mức thu theo quy định và lấy biên lai; có thể thanh toán không dùng tiền mặt ở nhiều nơi.
Cuối cùng, giữ lại giấy biên nhận và giấy hẹn trả kết quả. Đó là căn cứ để bạn tra tình trạng hồ sơ, hỏi khi bị trễ hạn, hoặc phản ánh nếu có vướng mắc.
Khi cảm thấy bị làm khó: phản ánh đúng kênh
Nếu hồ sơ bị trả lại nhiều lần với các yêu cầu khác nhau, bị trễ hẹn không có lý do, hoặc bị đòi thêm giấy tờ không có trong danh mục công khai, bạn có quyền yêu cầu cán bộ hướng dẫn một lần, đầy đủ, bằng văn bản. Thành phần hồ sơ của mỗi thủ tục đã được công bố; giấy tờ không có trong đó thì không bắt buộc, trừ khi có căn cứ rõ ràng.
Kênh phản ánh gồm hòm thư góp ý tại trụ sở, đường dây nóng và kênh tiếp nhận phản ánh trực tuyến mà thành phố và xã công bố. Phản ánh nên ngắn gọn, nêu rõ thủ tục, ngày nộp, số biên nhận và vướng mắc cụ thể. Thái độ bình tĩnh, có căn cứ thường đem lại kết quả nhanh hơn tranh cãi tại quầy.
Ngược lại, cũng nên hiểu cho cán bộ ở xã mới: khối lượng việc tăng mạnh, nhiều người vừa chuyển từ huyện cũ xuống, hệ thống phần mềm đang hoàn thiện. Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, hỏi trước khi nộp, đến sớm và kiên nhẫn là phần người dân có thể góp để mọi việc trôi hơn.
Một ví dụ: gia đình ở Tân Thới Nhì cũ cần làm ba việc
Để hình dung, giả sử một gia đình ở ấp thuộc xã Tân Thới Nhì cũ (nay là xã Xuân Thới Sơn) cần làm ba việc trong cùng một tháng: khai sinh cho con mới sinh, xin phép sửa nhà, và đăng ký tạm trú cho người em từ quê lên ở cùng. Đây là ví dụ giả định để minh hoạ cách chia việc.
Khai sinh cho con là việc hộ tịch, làm ở UBND xã Xuân Thới Sơn hoặc nộp trực tuyến, có thể liên thông với đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ. Tạm trú cho người em là việc cư trú, do công an xã Xuân Thới Sơn tiếp nhận, phần lớn làm trực tuyến. Sửa nhà thì trước hết xem việc sửa có thuộc diện phải xin phép không; nếu phải xin, hồ sơ nộp ở bộ phận một cửa của xã theo phân cấp hiện hành.
Ba việc, một xã, hai đầu mối (UBND xã và công an xã), không phải lên huyện như trước. Đó là bức tranh chung mà phần lớn gia đình ở vùng Hóc Môn sẽ gặp.
Câu hỏi thường gặp
Sau 1/7/2025 còn UBND huyện Hóc Môn không?
Không. TP Hồ Chí Minh đã bỏ cấp huyện từ 1/7/2025. Địa bàn huyện Hóc Môn cũ nay thuộc bốn xã mới: Hóc Môn, Bà Điểm, Xuân Thới Sơn và Đông Thạnh, mỗi xã có UBND và bộ phận tiếp nhận hồ sơ riêng.
Có nộp hồ sơ ở xã khác ngoài xã mình được không?
Một số thủ tục được TP Hồ Chí Minh cho tiếp nhận không phụ thuộc địa giới hành chính, tức có thể nộp ở xã, phường khác trong thành phố. Không phải thủ tục nào cũng áp dụng, nhất là việc gắn với đất đai. Hãy tra trên cổng dịch vụ công hoặc hỏi trước.
Hồ sơ nộp ở huyện trước 1/7/2025 mà chưa có kết quả thì hỏi ai?
Mang giấy biên nhận, giấy hẹn cũ tới bộ phận một cửa của xã mới nơi bạn cư trú hoặc nơi có đất để được hướng dẫn. Theo nguyên tắc chung, cơ quan tiếp nhận nhiệm vụ của huyện cũ sẽ tiếp tục giải quyết hồ sơ dở dang.
Xã Hóc Môn và huyện Hóc Môn khác nhau thế nào?
Huyện Hóc Môn là đơn vị cũ, đã không còn từ 1/7/2025. Xã Hóc Môn là một trong bốn xã mới, hình thành từ thị trấn Hóc Môn, xã Tân Hiệp và xã Tân Xuân. Khi ghi giấy tờ, cần ghi đúng xã mới nơi mình ở.
Làm sao biết thủ tục nào làm trực tuyến được?
Tra tên thủ tục trên cổng dịch vụ công quốc gia hoặc cổng dịch vụ công của thành phố. Trang thủ tục ghi rõ mức độ trực tuyến, thành phần hồ sơ, thời hạn và cơ quan giải quyết. Nhiều thủ tục cư trú, hộ tịch đã làm được hoàn toàn trực tuyến.