Người thuê trọ ở vùng Hóc Môn ăn tiết kiệm nhất khi tự nấu ít nhất một bữa mỗi ngày, đi chợ vài lần mỗi tuần thay vì mua lẻ từng bữa, nấu chung với bạn cùng trọ, và dùng cơm phần bình dân cho bữa trưa tại chỗ làm. Vùng này có lợi thế lớn: chợ dày, gần chợ đầu mối nông sản, nhiều quán bình dân đủ món các vùng miền.
Bài viết cho người lao động, công nhân và người mới từ tỉnh lên ở các xã Bà Điểm, Hóc Môn, Xuân Thới Sơn, Đông Thạnh. Không có giá thật vì giá thay đổi; thay vào đó là cách tự tính chi phí ăn uống, những lựa chọn đủ chất, và các lưu ý an toàn thực phẩm khi điều kiện bếp núc ở phòng trọ còn hạn chế.
Bức tranh ăn uống ở các khu trọ
Hóc Môn có nhiều khu nhà trọ, nhất là ở vùng Bà Điểm, Trung Chánh, Xuân Thới Thượng, Tân Thới Nhì cũ và quanh các trục đường gần xưởng, công ty. Người ở trọ phần đông là lao động trẻ từ miền Tây, miền Trung và miền Bắc, làm ở các xưởng may, cơ khí, chế biến, công trình xây dựng, kho bãi và các khu công nghiệp lân cận.
Quanh khu trọ, một hệ sinh thái ăn uống mọc lên rất nhanh: quán cơm phần, xe bánh mì, xe xôi buổi sáng, sạp đồ chín buổi chiều, tạp hoá bán mì gói, trứng, rau. Quán món quê các vùng như bún bò, mì Quảng, bún riêu, phở, lẩu mắm cũng có, vì chủ quán thường là người cùng quê với khách.
Vì quá tiện, nhiều người rơi vào thói quen mua ăn cả ba bữa, và tiền ăn chiếm phần lớn thu nhập. Cũng có người tiết kiệm quá mức, ăn mì gói thường xuyên, lâu ngày ảnh hưởng sức khoẻ. Mục tiêu hợp lý là cân bằng: đủ chất, chi phí kiểm soát được, tốn ít thời gian sau giờ làm.
Tự tính chi phí ăn uống của mình
Cách đơn giản nhất để biết mình tiêu bao nhiêu cho ăn uống là ghi lại trong hai tuần. Bảng dưới là một khung ghi chép, số liệu trong bảng là ví dụ giả định để minh hoạ cách tính, không phải giá thực tế.
| Khoản | Cách ghi | Ví dụ giả định (đơn vị tuỳ chọn) |
|---|---|---|
| Ăn sáng mua ngoài | Số bữa × giá trung bình một bữa | 12 bữa × 1 phần = 12 phần |
| Cơm trưa chỗ làm | Số bữa × giá một phần cơm | 12 bữa × 1,5 phần = 18 phần |
| Đi chợ nấu tối | Tổng tiền chợ trong kỳ | 20 phần cho cả hai tuần |
| Ăn vặt, nước uống | Cộng dồn từng lần | 8 phần |
| Ăn ngoài, tụ tập | Cộng dồn từng lần | 10 phần |
Ở ví dụ giả định trên, tổng là 68 phần trong hai tuần; khoản đi chợ nấu tối rẻ nhất tính theo bữa. Khi có số liệu của chính mình, bạn sẽ thấy khoản nào phình to (thường là ăn vặt và tụ tập) và chỉnh từ đó, thay vì cắt bừa bữa chính.
Đi chợ một lần cho nhiều bữa
Đi chợ hằng ngày tốn thời gian sau ca làm; đi quá thưa thì rau hư. Cách nhiều người ở trọ áp dụng là đi chợ hai lần mỗi tuần, theo các bước:
- Lên thực đơn sơ bộ cho ba bốn ngày: vài món mặn để được lâu (thịt kho, cá kho, trứng), vài món rau, một nồi canh.
- Đi chợ sáng ngày nghỉ hoặc chợ chiều sau ca; mua thịt cá trước, chia phần ngay tại nhà, cất ngăn đá phần ăn sau.
- Mua rau ăn lá cho hai ngày đầu, củ quả để được lâu hơn (bí, bầu, cà rốt, khoai, su su) cho những ngày sau.
- Nấu món kho một lần cho hai ba bữa; món kho để tủ lạnh, hâm sôi lại trước khi ăn.
- Giữ sẵn trứng, đậu hũ, rau củ để làm món nhanh khi về muộn.
- Ghi lại tiền chợ mỗi lần để biết mình tiêu bao nhiêu.
Chợ trong vùng Hóc Môn có lợi thế là rau củ đa dạng, gần nguồn đầu mối. Mua theo mùa, chọn thứ đang nhiều trên sạp là cách tiết kiệm tự nhiên nhất.
Nấu chung: lợi và những điều cần thoả thuận
Lợi về chi phí. Nấu cho ba bốn người tốn ít hơn nhiều so với mỗi người tự nấu, vì gia vị, ga, điện dùng chung và mua chợ được phần lớn hơn.
Lợi về thời gian. Chia nhau đi chợ, nấu, rửa bát theo ngày, mỗi người chỉ bận vài buổi mỗi tuần.
Thoả thuận tiền rõ ràng. Góp quỹ ăn theo tuần, ghi sổ chi tiêu, ai đi chợ thì giữ hoá đơn hoặc ghi lại. Tiền bạc không rõ là lý do hàng đầu khiến nhóm nấu chung tan rã.
Thoả thuận khẩu vị. Người miền Bắc, miền Trung, miền Tây ăn khác nhau: mặn ngọt, cay, mắm. Thống nhất nêm vừa phải, ai thích đậm thì thêm nước chấm riêng.
Thoả thuận lịch. Người làm ca khác nhau thì ăn khác giờ; nấu một lần, chia phần sẵn để người về muộn hâm lại.
Thoả thuận dọn dẹp. Bếp chung, bồn rửa chung dễ thành chuyện bực mình nếu không ai dọn. Ai nấu thì người khác rửa, hoặc chia ngày rõ ràng; rác thực phẩm đổ trong ngày để khỏi kiến, chuột.
Đi chợ ở đâu khi sống ở khu trọ
Người ở trọ trong vùng thường có ba lựa chọn đi chợ. Thứ nhất là chợ lớn như chợ Hóc Môn ở khu trung tâm xã Hóc Môn hay chợ Bà Điểm: hàng đủ, giá sát, nhưng đông và phải đi xa nếu ở xa. Thứ hai là chợ xã, chợ nhỏ gần nhà: tiện, đủ đồ cơ bản cho bữa cơm. Thứ ba là sạp chiều tự phát ven đường gần khu trọ: tiện nhất sau ca làm, nhưng ít lựa chọn.
Với lịch làm ca, chợ chiều thường là lựa chọn thực tế. Ngày nghỉ, nhiều người đi chợ lớn một lần để mua đồ khô, gia vị, thịt cá chia phần cất ngăn đá cho cả tuần. Cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini cũng mọc nhiều quanh khu dân cư; tiện cho đồ đóng gói, nhưng rau cá thường không rẻ bằng chợ.
Người mới lên nên hỏi chủ trọ hoặc hàng xóm ở lâu: chợ nào gần, giờ nào họp, sạp nào bán sạch. Vài tuần đầu có thể tốn thêm chút vì chưa quen, nhưng khi đã có sạp ruột, việc đi chợ sẽ nhanh và đỡ tốn hơn nhiều.
An toàn bếp trong phòng trọ
Phần lớn phòng trọ ở vùng ven đô có diện tích nhỏ, bếp đặt gần giường hoặc ở góc phòng, ít thông gió. Bếp ga mini, nồi cơm điện, ấm siêu tốc dùng cùng lúc trên một ổ cắm là nguy cơ cháy nổ thật. Nên đặt bếp xa rèm, xa chăn màn; không dùng ổ điện nối dài chất chồng; tắt bếp, rút điện khi ra khỏi phòng.
Với bếp ga mini, chỉ dùng bình ga đúng loại, không để bình gần nguồn nhiệt, không dùng nồi quá to che kín bình ga. Khi ngửi thấy mùi ga, khoá van, mở cửa thoáng, không bật tắt công tắc điện. Dãy trọ nên có bình chữa cháy; người thuê có quyền hỏi chủ trọ về thiết bị phòng cháy.
Bảo quản thực phẩm cũng là chuyện an toàn. Phòng trọ thường không có tủ lạnh lớn; đồ ăn nấu rồi để ngoài trời nóng quá vài giờ dễ hỏng. Nếu không có tủ lạnh, hãy nấu vừa đủ ăn trong bữa, không để thức ăn có thịt cá, nước cốt dừa qua đêm.
Ăn đủ chất khi ngân sách eo hẹp
Một bữa đủ chất cần tinh bột, đạm, rau và chút chất béo. Với ngân sách hạn chế, các nguồn đạm rẻ là trứng, đậu hũ, cá nhỏ, thịt heo phần rẻ như ba rọi, nạc vai, giò, các loại đậu. Rau theo mùa và rau muống, cải, bầu bí thường là lựa chọn kinh tế. Cơm trắng đủ no, có thể ăn thêm khoai lang, bắp thay một phần.
Mì gói tiện nhưng không nên là bữa chính thường xuyên vì nhiều muối, ít đạm và rau. Nếu phải ăn mì, thêm trứng, rau cải, giá để bữa đỡ thiếu chất. Nước ngọt, trà sữa, đồ ăn vặt chiên rán là những khoản vừa tốn tiền vừa ít lợi cho sức khoẻ, nên giới hạn.
Người làm việc nặng như bốc xếp, xây dựng cần nhiều năng lượng và nước. Uống đủ nước, nhất là mùa khô nóng, và đừng bỏ bữa sáng trước ca làm. Khi có dấu hiệu mệt mỏi kéo dài, sụt cân không rõ lý do, chóng mặt thường xuyên, nên đi khám ở trạm y tế hoặc cơ sở y tế gần nhất thay vì tự đoán.
Những chỗ ăn ngoài vừa túi tiền
Không phải bữa nào cũng tự nấu được. Khi ăn ngoài, người ở trọ trong vùng thường chọn:
- Cơm phần bình dân quanh khu xưởng, khu trọ: chọn một món mặn, một món rau, canh; nhiều nơi cho thêm cơm, canh.
- Bếp ăn tại công ty nếu nơi làm có: thường là lựa chọn rẻ và ổn định nhất cho bữa trưa.
- Xe bánh mì, xôi buổi sáng: nhanh, rẻ, nhưng chọn xe có che đậy, người bán dùng găng hay kẹp.
- Đồ chín ở chợ chiều: mua một hai món mặn về ăn với cơm tự nấu, vừa đỡ công vừa rẻ hơn ăn quán.
- Quán món quê cho những bữa nhớ nhà, tụ tập cuối tuần; nên đặt hạn mức để không phình chi tiêu.
Những lựa chọn này không phải danh sách quán, mà là các kiểu chỗ ăn phổ biến. Hỏi người cùng trọ ở lâu là cách nhanh nhất để biết chỗ nào hợp túi tiền và sạch sẽ quanh nơi bạn ở.
Mẹo nhỏ của người ở trọ lâu năm
Người ở trọ lâu trong vùng thường có những mẹo được truyền lại cho người mới. Mua gạo theo bao vừa, chia hũ đậy kín để tránh mọt; mua nước mắm, dầu ăn loại chai lớn dùng chung cả nhóm. Đi chợ gần giờ chợ tan có thể mua được rau cá bán bớt giá, nhưng phải chọn kỹ và nấu ngay trong ngày.
Trồng vài chậu hành lá, rau thơm, ớt ở cửa sổ hay ban công nếu dãy trọ cho phép: đủ dùng nêm nếm hằng ngày, đỡ phải mua bó lớn rồi bỏ phí. Nấu cơm bằng nồi cơm điện, tranh thủ hấp trứng, hấp rau trên xửng ngay trong nồi cơm để tiết kiệm điện và thời gian.
Cuối cùng là tận dụng mạng lưới: hàng xóm trọ cùng quê thường chia nhau đặc sản gửi từ nhà lên, đồ ăn mẹ gửi, cùng nhau làm bữa cuối tuần. Một bữa ăn chung không chỉ tiết kiệm mà còn giúp người xa nhà bớt cô đơn ở một vùng đất mới.
Câu hỏi thường gặp
Ở trọ Hóc Môn mỗi tháng tiền ăn hết bao nhiêu?
Không có con số chung vì phụ thuộc thói quen ăn, số bữa tự nấu, khẩu phần và giá cả thời điểm. Cách đúng là ghi chép chi tiêu ăn uống hai tuần như khung trong bài, rồi nhân lên và điều chỉnh theo mục tiêu của mình.
Phòng trọ không có bếp thì ăn uống thế nào cho đỡ tốn?
Có thể dùng nồi cơm điện để nấu cơm, hấp trứng, hấp rau, kết hợp mua thêm một hai món mặn ở sạp đồ chín. Nên hỏi chủ trọ quy định về việc nấu ăn trong phòng và dùng thiết bị điện an toàn, không cắm quá nhiều thiết bị một ổ.
Mua đồ chín ở chợ chiều có an toàn không?
Phần lớn là an toàn nếu chọn sạp có che đậy, đồ còn ấm hoặc được giữ lạnh, người bán dùng dụng cụ khi gắp, và bạn ăn trong ngày. Tránh mua món đã để lâu dưới nắng, món có mùi lạ, món nước cốt dừa trong ngày nóng.
Có nên ăn mì gói thay bữa để tiết kiệm?
Thỉnh thoảng thì được, nhưng không nên thay bữa chính thường xuyên vì mì gói nhiều muối, ít đạm và rau. Nếu ăn, thêm trứng và rau để đủ chất hơn. Một bữa cơm tự nấu với trứng, rau thường không đắt hơn mà tốt hơn nhiều.
Nhóm nấu chung nên chia tiền thế nào cho công bằng?
Cách đơn giản là góp quỹ ăn theo tuần chia đều, ai ăn ít bữa hơn thì thoả thuận góp ít hơn. Ghi sổ chi tiêu chung, mỗi tuần đối chiếu một lần. Quan trọng nhất là thoả thuận từ đầu và minh bạch, tránh để dồn lâu rồi mới tính.